Od początku 2026 roku w Polsce obowiązują zaostrzone przepisy dotyczące konfiskaty pojazdów mechanicznych, które mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa na drogach poprzez rozszerzenie okoliczności, w których możliwe jest odebranie auta kierowcom popełniającym poważne wykroczenia.
Zmiany w przepisach dotyczących przepadku pojazdów mechanicznych
W grudniu 2025 roku Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację Kodeksu karnego, która wprowadza istotne zmiany w zakresie konfiskaty pojazdów mechanicznych. Nowe przepisy przesuwają punkt ciężkości z kwestii własności i wartości pojazdu na okoliczności popełnienia przestępstwa. Oznacza to, że sąd będzie orzekał przepadek pojazdu przede wszystkim na podstawie charakteru i okoliczności czynu, a nie na podstawie tego, kto jest właścicielem auta czy jaka jest jego wartość.
Dotychczasowe regulacje przewidywały obligatoryjny przepadek pojazdu w przypadku prowadzenia pod wpływem alkoholu lub środków odurzających, a także w sytuacjach związanych z poważnymi wypadkami drogowymi. Jednak orzeczenie przepadku było uzależnione od wielu czynników, w tym od własności pojazdu i jego wartości, co często komplikowało skuteczne egzekwowanie prawa.
Obowiązkowa konfiskata pojazdu w nowych przypadkach
Nowelizacja rozszerza katalog sytuacji, w których pojazd może zostać skonfiskowany. Po przekroczeniu określonych progów stężenia alkoholu (1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm3 w wydychanym powietrzu) sąd będzie zobowiązany do obligatoryjnego orzeczenia przepadku pojazdu w przypadku skazania za prowadzenie pod wpływem alkoholu lub środków odurzających, udział w nielegalnych wyścigach samochodowych oraz rażące przekroczenie prędkości lub inne poważne naruszenia przepisów ruchu drogowego, które narażają życie lub zdrowie innych osób.
Ważnym elementem jest także możliwość konfiskaty pojazdu, gdy sprawca popełnił przestępstwo i zbiegł z miejsca zdarzenia lub spożywał alkohol po zdarzeniu, a przed badaniem. Nowe przepisy przewidują również fakultatywne orzeczenie przepadku pojazdu w przypadku innych wykroczeń, takich jak niestosowanie się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Nowe kary finansowe dla kierowców zamiast przepadku auta
Dotychczas, gdy pojazd nie był własnością sprawcy lub został sprzedany czy ukryty, sąd mógł orzec przepadek równowartości pojazdu. Nowe przepisy rezygnują z tego rozwiązania, wprowadzając możliwość nałożenia na sprawcę nawiązki na rzecz Skarbu Państwa w wysokości od 5 tysięcy do nawet 500 tysięcy złotych. Ma to uprościć procedury i skuteczniej odstraszać od popełniania przestępstw drogowych.
Od kiedy obowiązują zmiany dla kierowców
Nowe przepisy zostały podpisane 22 grudnia 2025 roku. Zaczną obowiązywać po 30 dniach od publikacji w Dzienniku Ustaw, co w praktyce oznacza początek 2026 roku. Ich głównym celem jest poprawa bezpieczeństwa na drogach w Polsce, szczególnie poprzez surowsze podejście do kierowców łamiących przepisy — zwłaszcza tych prowadzących pod wpływem alkoholu albo uczestniczących w nielegalnych wyścigach.
Wpływ nowych regulacji na bezpieczeństwo na drogach
Wprowadzone zmiany wyraźnie zaostrzają dotychczasowe przepisy. Można się spodziewać częstszych konfiskat pojazdów oraz wyższych kar finansowych. To reakcja na potrzebę skuteczniejszego egzekwowania prawa i ograniczenia liczby wypadków wynikających z brawury czy jazdy pod wpływem substancji odurzających.
Obowiązkowa konfiskata auta w określonych sytuacjach ma zwiększyć odpowiedzialność kierowców i poprawić ogólne bezpieczeństwo ruchu drogowego. W praktyce jednak wiele będzie zależeć od tego, jak sprawnie będą działały policja i sądy oraz jak interpretowane i stosowane będą wyjątki przewidziane w przepisach.
Wyzwania związane z nowymi przepisami
Istotnym wyzwaniem może być także kwestia ochrony praw właścicieli pojazdów, którzy nie są sprawcami przestępstw, a których samochody mogą zostać skonfiskowane. W praktyce konieczne będzie wyważenie interesów społecznych i indywidualnych, aby nowe przepisy nie prowadziły do nadmiernych ograniczeń praw obywatelskich.
Podsumowanie najważniejszych zmian w prawie
Nowe prawo o obligatoryjnej konfiskacie pojazdów wprowadza istotne zmiany mające na celu poprawę bezpieczeństwa na polskich drogach. Przesunięcie akcentu na okoliczności popełnienia czynu oraz rozszerzenie katalogu sytuacji skutkujących konfiskatą pojazdu to odpowiedź na rosnące zagrożenia w ruchu drogowym. Wprowadzenie nawiązek finansowych zamiast przepadku równowartości pojazdu upraszcza procedury i wzmacnia skuteczność sankcji. Przepisy te, obowiązujące od początku 2026 roku, będą wymagały uważnej obserwacji pod kątem ich wpływu na poziom bezpieczeństwa oraz ochronę praw obywatelskich.
